Jean Bordaxar Laukotea

Jean Bordaxar
Jean-Noël Pinque
Jean-Pierre Luro
Robert Larrandaburu
Azken urte hauetan, toki askotan ibilia den Jean Bordaxar laukoteak atzoko eta gaurko zuberotar kantuak arras ongi ematen ditu. Lau boz berezi eta eder, Zuberoa are gehiago maitatzeko. A cappella kantatzen dute, Pirinioetako kantu tradizionalaren modu egiazkoenean.

Jean Bordaxar

2010/06/21

Nouvel album: ''Zuzenean - En concert''

Lorsque nous voyageons en Soule, une impression de mystère nous envahit. Une forte sensation inspirée de la vision d’un panorama spectaculaire : Orhi, Auñamendi, Ahüzki… Des vallées énigmatiques, des forêts enchanteresses, des rivières aux eaux cristallines, une nature luxuriante. Et au coeur de ce monde palpitent l’esprit, la force de la tradition et son plus sûr refuge : le chant.

Jean Bordaxar, Jean Noël Pinque, Jean Pierre Luro et Robert Larrandaburu sont des chanteurs souletins, porteurs de la transmission de cette tradition charriant à son tour une image généreuse et chaleureuse de la Soule.

L’écoute de ce disque permet de se faire une idée de cette qualité :

  • Jean Bordaxar nous offre de nouvelles chansons composées par lui-même, toujours en phase avec la tradition. Même étant les fruits de sa propre création, ces chansons présentent la symbiose de la nouveauté et de l’ancien .
  • La nouvelle harmonisation des chansons traditionnelles n’ajoute que de la qualité à la propre personnalité de ces anciens chants.
  • Le son a été enregistré en direct au Sutegi Auditorioa d’Usurbil le 12 décembre 2009. Sans artifice technologique particulier, en toute authenticité, la force et l’expressivité du quatuor souletin restent patentes. L’enregistrement laisse apparent le style intime des chansons.
L’idée la plus saillante qui se dégage du disque est peut-être la polyphonie, tant le chant a capella laisse en évidence la qualité des voix. Quatre solistes ont collaboré à ce disque. Il est assez rare dans le domaine du chant traditionnel d’entendre quatre voix a capella, cela requiert une préparation énorme et de nombreuses répétitions.

Jean Bordaxar est l’animateur du groupe et à la fois le compositeur des nouvelles chansons et responsable de l’harmonisation du répertoire. Il est né à Roquiague en 1959 et vit à Mauléon ; il a participé comme acteur et danseur à six pastorales et en a lui-même écrit deux : Telesforo Monzon (programmée pour 2011 à Larrau) et Jose Mendiague (programmée pour 2012 à Roquiague). Il a composé de nombreuses chansons pour plusieurs pastorales (Chéraute, Mauléon, Roquiague, Barcus) et d’autres spectacles (Aitzina Pika, Aidez Aire, Nola bizi hala kanta…) ; il a enfin collaboré à de nombreuses formations musicales (Kantiruki, Kriolinak…). Actuellement, il participe à diverses associations culturelles souletines (Aintzindariak, Sohütako ikastola…). Font également partie de son oeuvre deux disques : Adiskideer (1999) et Aitzina (2003). Celui-ci est le troisième, à quatre voix, enregistré en concert à Usurbil. Pour finir, il organise des cours de danses et de sauts souletins chaque semaine pour l’association Urrats Berriak de Mauléon.

Depuis 1998, les membres du groupe ne cessent d’offrir leurs chants en public, posant les bases en grande partie nouvelles de l’avenir de la chansons souletine, convaincus du fait que la force du chant participe éminemment du renforcement de la culture de la province.

Nork: Jean Bordaxar.2010/06/21
Gaiak: album concert | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2010/06/20

''Zuzenean'' bilduma berria

Jean Bordaxar, Jean Noel Pinque, Jean Pierre Luro eta Robert Larrandaburu xiberotar kantariek, tradizioaren transmisioaren garrantzia odolean eta eztarrian harturik, xiberotar irudi errotu bezain oparoa barreiatzen dute.

Honako disko berriari behaturik, hainbat balore eta dohain nabarmendu behar ditugu:

  • Jean Bordaxarrek berak konposaturiko hainbat kantore berri aurkezten dira, betiere, kantu tradizionala errespetatuz. Sorkuntza berria bada ere, gaur egungoa, tradiziozko kantoreekin batera ederki nahasten da, sen berekoak direla ikusten da.
  • Kantu zaharren harmonizazio berriak, aspaldiko kantuen nortasuna aberastu baino ez du egiten.
  • Diskoaren soinua zuzenean jaso da, Usurbilgo Sutegi Auditorioan 2009ko abenduaren 12an erregistratua. Estudioko teknologian ia oinarritu gabe, modu natural bat, adierazkorra eta indartsua antzematen da xiberotar laukotearen emaitzan. Grabaketaren zintzotasunak azaleratzen du horien kantatzeko manera zuzena eta bihotzekoa.
  • Berezitasunik handiena, beharbada polifoniaren ideia da. A capella estiloan kantatzean kantarien bozaren kalitatea agerian dago. Disko honetan lau solista ageri dira. Ez da oso ohikoa a capellako kantu tradizionalean lau ahotsetan kantatzen ikustea. Horrek sekulako prestaketa eta entsegu-lana behar baitu. Goiko bozak, apalak eta tartekoak ontsa konbinatzeko eta ezkontzeko disko honetan burutu den esfortzuak onurak ekarri dizkio errepertorio honetako kantuen izpirituari.
Jean Bordaxar dugu taldeko zuzendaria eta kantu berri guztien konposatzailea; taldeak zuzenean eskaintzen duen errepertorioko harmonizazioaren arduraduna ere bada. Arrokiagan 1959. urtean sorturik, orain Maulen bizi da, sei pastoraletan parte hartu du aktore edo dantzari gisa, beste bi pastoral oso idatzi ditu: Telesforo Monzon pastorala (Larrainen 2011.ean emango da) eta Jose Mendiague pastorala (Arrokiagan 2012. urtean eskainiko da). Beste hainbat pastoraletako kantuak idatzi ditu (Sohuta, Maule, Arrokiaga, Barkoxe), baita zenbait ikusgarrirentzat ere (Aitzina Pika, Aidez Aire, Nola bizi hala kanta…); era berean, hainbat musika taldetako partaidea izan da (Kantiruki, Kriolinak…). Gaur egun, zuberotar kultur elkarte zenbaitetan ere parte hartzen du (Aitzindariak, Sohütako Ikastola...). Bi disko grabatu ditu orain arte: Adiskideer (1999), Aitzina (2003). Oraingo hau hirugarrena du, laukotearekin Usurbilen zuzenean erregistraturiko kontzertua. Xiberotar dantzak eta jauziak ere erakusten ditu astero Mauleko Urrats Berriak elkartean. Taldeko beste partaideekin batera 1998. urtean elkarrekin zuzenean kantatzen hasi ziren, denboraren poderioz eredu berri bat eta berezko hatz bat ezarri dute xiberotar kantuaren etorkizunerako; sortuz eta transmitituz, kantuen indarraz, xiberotar kultura ere indartuko den segurantzarekin.


Nork: Jean Bordaxar.2010/06/20
Gaiak: diska bilduma | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/11/28

Bordaxar séduit le public à Ascain

"Les quatre interprètes a cappella, qui se produisaient le samedi 22 novembre 2008 pour la première fois à Ascain ont à leur actif plusieurs tournées aux États-Unis, au Canada ou à Paris, ont conduit avec talent les auditeurs sur les pentes de leurs montagnes souletines, au gré des mélodies traditionnelles. Et ce furent soixante minutes de chant, dans l'harmonieux équilibre des voix qui témoigne d'une inspiration cultivée dans le respect de la polyphonie.

Jean Bordaxar, Jean-Noël Pinque, Jean-Pierre Luro et Robert
Larrandaburu ont le don de l'écoute et de l'échange entre eux, mais aussi du partage avec le public qu'ils ont invité à plusieurs reprises à chanter avec eux."

Source: Sud-ouest, novembre 2008

Nork: Sud-Ouest.2008/11/28
Gaiak: kantaldia | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/10/09

Montreal-en, Jean Bordaxar xiberotarraren bertsuak

Angeluko Argileak koroko kideak eta Jean Bordaxar kantaria Montrealgo Euskal Etxean izan dira 2008ko agorrilean.



"Euskal Etxeko lehendakariak diete ongi-etorria egin, han ere kontzertu bat eskaintzeko parada zaukatela. Eta han aurkitu dute ere Jean Bordaxar xiberotar kantaria, oporretan han gaindi zabilana. Hunek bertsu pollit batzu ditu kari hortara moldatu, angeluar koroa zuela gisa hortaz agurtzen. Duela 5 urte han gaindi ibilia zen jadanik xiberotar kantaria, bere taldearekin. Memento huntan, diska berri baten prestatzen ari da bere taldearekin, a capella, datorren urtean
plazaratuko duena".


MONTREAL-EKO EÜSKALDÜNER


Herri hontan girade, oro bijitari
Eskertzen zütüegü denek algarreki
Argileak kantari, egiaz ederki
Bazter eder horietan, jente güzieri.

Lehen ibili dira heben mariñelak
Ixtoria eginez, bilatzez balenak
Egiaz lüze ziren itsaso bideak
Alta horier esker, egün harremanak.

Kebeken Eüskaldünek badüe gogoa
Begiratzeko beti Herriko giroa
Kantore eta dantza, ber amodioa
Algarrekin emaitez mintzaje goxoa.

Jean Bordaxar

Nork: Jean Bordaxar.2008/10/09
Gaiak: montreal | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

2008/08/07

Noka eta Jean Bordaxar Larrainen

Noka kaliforniako kantarisa taldea eta Jean Bordaxar Laukotea (Jean Bordaxar, Jean Noel Pinque, Jean Pierre Luro eta Robert Larrandaburu) ari ziren Larraineko Elizan uztailaren 5an, 21:00etan.


Le groupe californien Noka et le Quatuor Jean Bordaxar se sont produits le 5 juillet 2008 à l'église de Larrau.

Nork: Jean Bordaxar.2008/08/07
Gaiak: noka kontzertua concert | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)